Van Wie Is Jouw Website Eigenlijk?

Het telefoontje gaat ongeveer zo. Een bedrijf wil naar een ander bureau, of wil de site gewoon door iemand anders laten aanpassen, en ontdekt dat dat niet kan. Het domein staat op naam van de oude leverancier. Of de site draait alleen op een platform waar ze geen account voor hebben. Of niemand weet waar de broncode staat.

Dit komt vaker voor dan het zou moeten, en het is bijna altijd te voorkomen met twee e-mails aan het begin van een project. Dit is wat je nakijkt.

De vijf dingen

1. De domeinnaam. Deze telt het zwaarst, want al het andere hangt eraan. Je domein hoort geregistreerd te staan met jou als houder, op jouw e-mailadres, in een account waar jij op kunt inloggen. Dat een bureau de verlenging voor je regelt is prima. Dat een bureau juridisch eigenaar is, niet.

De gevolgen zijn vervelend: loopt de relatie slecht af, of wordt het bureau simpelweg stil, dan werken je e-mail én je website niet meer en heb je nauwelijks iets in handen. Een domein terugkrijgen dat niet van jou is, is traag, soms duur en soms onmogelijk.

2. De broncode. Waar de site ook uit bestaat — templates, themabestanden, eigen componenten, configuratie — het hoort in een repository te staan waar jij bij kunt. Niet in een zipbestand dat iemand belooft te sturen als je erom vraagt.

Is de site gebouwd op een gesloten platform dat alleen dat bureau kan draaien, dan heb je geen website. Je hebt een abonnement, en de prijs van vertrekken is opnieuw bouwen.

3. De hosting- en infrastructuuraccounts. Het hostingaccount, de DNS, de SSL-certificaten, de CDN, de database. Die horen op naam van jouw bedrijf te staan met facturatie aan jouw bedrijf, ook als het bureau toegang heeft om ze te beheren.

Een verstandige afspraak is dat jij eigenaar bent van de accounts en het bureau als medewerker toevoegt. Dan is van bureau wisselen een kwestie van rechten aanpassen in plaats van een verhuisproject.

4. De content. De teksten, foto's en video. Heeft het bureau je teksten geschreven of je foto's gemaakt, dan hoort in het contract te staan dat de rechten bij eindbetaling naar jou overgaan. Dit blijft vaak vaag, en de standaardregels van het auteursrecht pakken niet altijd in jouw voordeel uit.

Stockfoto's zijn een apart geval. Licenties staan meestal op naam van de koper en zijn vaak niet overdraagbaar, dus een site vol stockfoto's op naam van je ex-bureau is een probleem. Vraag welke beelden op jouw naam gelicentieerd zijn.

5. De data-accounts. Statistieken, Search Console, de advertentieaccounts, de nieuwsbrieflijst. Daar zit jaren aan historische data in, en die is meer waard dan de meeste mensen denken. Wees eigenaar van het account en verleen toegang.

Waarom dit gebeurt

Het is eerlijk om te zeggen dat dit meestal geen kwade opzet is. Vaak zet een bureau alles onder het eigen account omdat het sneller gaat, ze het toch zouden beheren, en niemand ernaar vroeg. Dan gaan er vijf jaar overheen en blijkt die regeling ineens dragend.

Er is een minderheid die het bewust doet, want een klant die niet weg kan gaat niet weg. Je herkent ze aan één vraag: "als we uit elkaar gaan, hoe neem ik alles mee?" Een eerlijk bureau antwoordt in één zin. Wie belang heeft bij de afhankelijkheid wordt vaag.

Wat het kost als je dit misloopt

Drie concrete kosten.

Onderhandelingspositie. Kun je niet weg, dan heb je geen positie over prijs of reactietijd. Dat kleurt elk gesprek jarenlang.

Continuïteitsrisico. Bureaus stoppen, worden overgenomen, of raken de enige persoon kwijt die jouw opzet kende. Hangt je bedrijf aan infrastructuur op andermans naam, dan is dat een enkel faalpunt zonder plan erachter.

Herbouwkosten. Weg van een gesloten platform is geen migratie maar een nieuw project. Bedrijven betalen geregeld twee keer voor hun website door een beslissing die niemand bewust nam.

Wat je doet als je hier al in zit

Begin niet met een confrontatie. Begin met een inventarisatie.

1. Controleer het domein. Zoek je domein op in een openbare WHOIS en kijk wiens naam en e-mailadres erbij staan. Dat kost dertig seconden en beantwoordt de belangrijkste vraag.
2. Zet op een rij waar alles staat. Welk platform de site draait, wie de hostinglogin heeft, waar de code staat, van wie het statistiekenaccount is.
3. Vraag het gewoon, zonder drama. De meeste bureaus dragen dingen zonder meer over als je erom vraagt. Bijvoorbeeld: "we brengen onze administratie op orde, kunnen jullie het domein naar ons account overzetten en ons als eigenaar toevoegen bij hosting en statistieken." Gewoon huishoudelijk werk, en meestal gebeurt het gewoon.
4. Stuit je op weerstand, dan is dat belangrijke informatie. Zet het verzoek op schrift, kijk je contract na, en overweeg of dit sowieso de juiste leverancier is.

Zet het volgende keer in het contract

Vier regels in een voorstel voorkomen dit allemaal:

• Het domein staat op naam van de klant, in een account dat de klant beheert.
• Alle broncode wordt geleverd in een repository die van de klant is.
• Hosting en accounts bij derden staan op naam van de klant; het bureau krijgt gedelegeerde toegang.
• Het auteursrecht op gemaakte content gaat bij eindbetaling over op de klant.

Een bureau dat zich prettig voelt bij die vier regels is er een om mee te werken. Een bureau dat erover gaat discussiëren heeft je iets nuttigs verteld voordat je een euro hebt uitgegeven.

Het principe eronder

Een bureau hoort jouw klandizie te houden omdat het werk goed is, niet omdat weggaan pijn doet. Is je leverancier zeker van zijn zaak, dan heeft hij geen reden om jouw domein vast te houden.

Het omgekeerde geldt ook, en dat is het onthouden waard: alles bezitten is geen argument om te vertrekken. De meeste bedrijven die dit rechttrekken blijven precies waar ze zitten. Ze blijven alleen uit vrije keuze, en dat is voor beide kanten een veel betere basis.